Związek Weteranów Polskich im Marszałka J. Piłsudskiego zosta?założony w 1930 roku przez Żołnierzy Wojska Polskiego a w szczególności weteranów I wojny światowej oraz weteranów wojny Polsko-Bolszewickiej 1920 roku żyjących w Montrealu, aby zapewni?wzajemne wsparcie w trudnych latach Wielkiego Kryzysu. 

Pierwszym prezesem i założycielem by?Kpt. Ludwik Wiktor. W swojej działalności ZWP kierowa? si?postanowieniem statutu, który mówi?"Celem Związku jest niesienie pomocy swoim członkom i ich rodzinom oraz szerzenie oświaty i wzmacnianie poczucia jedności narodowej. Związek jest Stowarzyszeniem apolitycznym, lojalnym wobec nowej Ojczyzny Kanady oraz wiernym historycznym ideałom starej Ojczyzny Polski".
 

....

Na zebraniu w dniu 22-go maja 1933 roku Julian Topolnicki postawi?wniosek o dodaniu do nazwy ZWP - "im. Marszałka Józefa Piłsudskiego". Wniosek uchwalono jednogłośnie i wysłano do Belwederu następujący apel:  "Wodzu, Dawni Żołnierze Twoi, zgromadzeni tu na dalekiej obczyźnie w Związku Weteranów Polskich w Montrealu, uchwalili jednogłośnie, by zwróci?si?do "Twego Ojcowskiego Serca" z pokor?o łaskawe przyjęcie protektoratu nad naszym związkiem. Równocześnie ślubujemy, że ani odległość, ani długie lata rozłąki nie zdołaj?wyrwa?z naszych serc żołnierskich tej gorącej miłości, jak? żywiądla Ciebie i Ojczyzny byli Twoi żołnierze, że pozostaniemy wierni zawsze naszym zasadom i tradycjom żołnierskim, że godnie będziemy reprezentowa? imi?Polaka na obczyźnie".  Odpowied?od Marszałka była szybka, że z radości?i zadowoleniem przyjmuje patronat nad ZWP. Następnie przyjęto projekt sztandaru ZWP, który uszyto i wyhaftowano w Warszawie.

Ju?przed II Wojn?Światow?nasi członkowie czynnie wspierali Polskętworząc Fundusz Obrony Narodowej, a w czasie wojny cały czas wspierali Macierz finansowo. Do Montrealu w czasie II Wojny Światowej przyjechało wielu Polaków wśród których byli inżynierowie związani z przemysłem zbrojeniowym, piloci bombowi, którzy przylecieli na szkolenia jak równie?piloci, którzy odbierali samoloty z zakładów Canadair by dostarczy?je na front.  Związek Weteranów Polskich zawsze otacza?ich opiek?

Wśród Polonii nie zabrakło te?ochotników, których organizowa?Gen. Bronisław Duch, Gen. Józef Haller i Gen Władysław Sikorski, który gości?w Montrealu trzykrotnie w latach 1941, 1942 i 1943. W 1944 roku gen. Kazimierz Sosnkowski przyjecha? na stałe do Montrealu.

Zarząd Związku Weteranów Polskich ju?w czasie II Wojny Światowej zaczął myśle?o własnej siedzibie. 8 lutego 1942 roku przyjęto odpowiedni wniosek, ale dopiero 11 lutego 1945 roku zosta?zakupiony budynek przy ul. Prince Arthur 57. Cztery lata później pożar strawi?częś?Domu ZWP, w pożarze spłonął pierwszy Sztandar ZWP, zniszczeniu uległa te?częś?biblioteki.

Po odbudowie z pożaru w 1950 roku w budynku ZWP swoje miejsce znalazło wiele polonijnych organizacji: KPK, SPK koło nr 7, Stowarzyszenie Techników Polskich, koło byłych Żołnierzy AK, Stowarzyszenie Lotników. Polskich Skrzydło 310 "Wilno" chór "Lachmana" a nawet polska szkoła. Dzięki odbudowie ZWP sta?si?równie? właścicielem lokali, które można było udostępnia?za odpłat?co pozwoliło Związkowi sta?si?organizacj?niezależn?finansowo. Dzięki temu można było wspiera?finansowo inne polonijne organizacje. Związek pomaga?także nowo przybyłym członkom, weteranom II Wojny Światowej wypłacaniem różnego rodzaju zapomóg, co było bardzo potrzebne i pomocne w tamtych trudnych czasach. 

Założyciele Związku z nowym sztandarem (1934 r.)

Obecnie Związek Weteranów Polskich im. Marszałka Józefa Piłsudskiego liczy 75 członków. Szeregi Weteranów powoli si?wykruszaj?ale tradycja wojskowa Związku nadal trwa. Dzięki zmianie Statutu w pracach organizacji bior?udzia?rodziny i potomkowie Weteranów II Wojny Światowej, wstępuj?nowi członkowie z przeszłości? wojskow?służący w Wojsku Polskim  (zamieszkali na stałe w Montrealu), a także Kanadyjczycy polskiego pochodzenia służący w Wojsku Kanadyjskim.

W ogromnym skrócie, opierając si?na opracowaniu Zbigniewa Małeckiego, próbowałem opisa?jak powstawa?Związek Weteranów Polskich w Montrealu, który ju? od 90-ciu lat służy Polonii wspierając w różnej formie polonijne organizacje. Aby kontynuow?działalność Organizacji potrzebne s?osoby oddane ideałom które przyświecały założycielom Związku Weteranów Polskich im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. Zapraszamy do współpracy wszystkich, którym leży na sercu dobro Polonii montrealskiej oraz polonijnych organizacji. 

Organizacja nasza jest organizacj?otwart?na nowych członków, którzy obecnie mieszkaj? w Montrealu i okolicy a szczególnie tych, którzy sąbyłymi żołnierzami Wojska Polskiego oraz armii sprzymierzonych. Czekamy na ich rodziny. Czekamy równie? na żołnierzy Wojska Kanadyjskiego szczycących si?polskim pochodzeniem.

Deklaracje członkostwa Związku Weteranów Polskich im Marszałka Józefa Piłsudskiego można znaleźć na stronie internetowej Organizacji.
 

Józef P. Foltyn - Prezes ZWP

Rozszerzona historia Związku oraz inne informacje znajduj?si?na stronie: www.weterani.ca