Jeden telefon może wystarczyć, by stracić oszczędności życia. W ostatnich latach przestępcy coraz częściej wykorzystują rozmowy telefoniczne, podszywając się pod banki, urzędy czy firmy technologiczne. Ich metody są coraz bardziej przekonujące - dlatego warto wiedzieć, jak się chronić.

Oszustwa towarzyszą ludziom od zawsze. Zmieniają się jednak wraz z rozwojem technologii i sposobów komunikacji. To, co kiedyś odbywało się przy drzwiach mieszkania lub przez zwykły telefon, dziś przenosi się do świata cyfrowego. Dlatego zrozumienie mechanizmów takich działań staje się nie tylko kwestią ciekawości, ale przede wszystkim ważną formą obrony.

Na początku lat dwutysięcznych głośno było o oszustwie "na wnuczka". Przestępcy dzwonili do starszych osób, podszywając się pod członka rodziny, który rzekomo pilnie potrzebował pieniędzy. Później pojawiły się podobne scenariusze - telefon o wypadku bliskiej osoby czy nagłej potrzebie opłacenia kosztów leczenia.

Wraz z rozwojem technologii zmieniają się także metody działania oszustów. Dziś są one coraz bardziej wyrafinowane i często wykorzystują internet oraz nowoczesne środki komunikacji.

Jedną z najczęściej spotykanych metod jest phishing, czyli próba wyłudzenia poufnych informacji. Jego odmianą jest vishing (voice phishing) - oszustwo prowadzone przez telefon. Przestępcy podszywają się pod pracowników banków, instytucji publicznych, policję, a nawet członków rodziny lub znajomych. Celem jest zdobycie danych osobowych, loginów i haseł do kont bankowych, numerów kart kredytowych lub innych wrażliwych informacji.

Dzwoni Twój bank? Zachowaj czujność!

Jedną z popularnych metod jest oszustwo "na pomoc techniczną". Taki scenariusz często zaczyna się od telefonu od osoby podającej się za pracownika banku. Rozmówca informuje o rzekomo podejrzanej aktywności na koncie. Wizja utraty oszczędności wywołuje stres i poczucie presji czasu. W takiej sytuacji łatwo ulec emocjom i bez zastanowienia wykonywać polecenia rozmówcy.

Fałszywy konsultant może poinformować, że konto zostanie tymczasowo zablokowane dla bezpieczeństwa, a wkrótce skontaktuje się z nami "pomoc techniczna", która pomoże odzyskać dostęp do pieniędzy.

Podczas takiej rozmowy oszust może próbować:

- nakłonić do pobrania i zainstalowania programu, który umożliwi mu dostęp do naszego komputera lub telefonu,
- poprosić o podanie loginu, hasła lub kodów dostępu do konta bankowego,
- skierować nas na fałszywą stronę internetową w celu wpisania danych logowania,
- przekonać do wykonania przelewu na rzekomo "tymczasowe" lub "bezpieczne" konto.

ZAPAMIĘTAJ!

Bank nigdy nie prosi przez telefon o:

- podanie hasła do konta,
- kodów autoryzacyjnych z SMS,
- instalowanie dodatkowego oprogramowania,
- wykonanie "bezpiecznego" przelewu na inne konto.

Jeśli ktoś o to prosi - najprawdopodobniej masz do czynienia z oszustem.

Jak reagować na podejrzany telefon?

- nie podejmuj pochopnych decyzji i nie działaj pod wpływem emocji,
- rozłącz się i samodzielnie zadzwoń do instytucji, używając oficjalnego numeru telefonu,
- skonsultuj sytuację z kimś zaufanym – rodziną lub przyjaciółmi,
- zwracaj uwagę na nieścisłości w rozmowie, błędy językowe lub nielogiczne pytania,
- nigdy nie podawaj przez telefon loginów, haseł ani kodów autoryzacyjnych,
- nie instaluj żadnego oprogramowania na prośbę nieznanej osoby,
- nie wykonuj przelewów ani nie wypłacaj pieniędzy pod naciskiem rozmówcy.

Oszustwa telefoniczne są dziś jedną z najczęstszych metod wyłudzania pieniędzy. Przestępcy najczęściej liczą na nasz pośpiech i emocje. 

Dlatego najskuteczniejszą obroną pozostaje spokój, zdrowy rozsądek i jedna prosta zasada: jeśli coś budzi Twoje wątpliwości - natychmiast rozłącz się i sprawdź. Chwila spokoju i weryfikacja informacji mogą uchronić Cię przed poważną stratą finansową.
 

Opracowanie: Bożena Szara